To nie science fiction. To realny plan, który już działa, a jego skuteczność została potwierdzona na przykładzie rezerwatu przyrody Żurawiniec. Poznań pokazuje, że odpowiedzialność ekologiczna nie musi być tylko hasłem – może być działaniem, które ratuje życie.

Przeczytaj również: Akademik Jowita wraca na usta poznaniaków

Podlewanie lasów gdy umierają w milczeniu

Lasy, które do niedawna były naturalną tarczą przed upałami, same zaczynają cierpieć. Wysokie temperatury, brak opadów i postępująca urbanizacja sprawiają, że leśne gleby stają się coraz bardziej jałowe. Proces obumierania drzew nie jest spektakularny – to cicha agonia, której skutki odczujemy wszyscy, jeśli nie zaczniemy działać teraz.

W Poznaniu lasy zajmują aż 15 procent powierzchni miasta. To potężna zielona infrastruktura, która każdego dnia wpływa na jakość powietrza, temperaturę, bioróżnorodność i komfort życia mieszkańców. Ale dziś sama potrzebuje ratunku.

– Postępująca urbanizacja potęguje ten efekt, dlatego musimy mądrze przeciwdziałać skutkom zmian klimatycznych – podkreśla Natalia Weremczuk, zastępczyni prezydenta Poznania.

Deszczówka zamiast deszczu

Z pomocą przychodzi retencja – czyli zatrzymywanie wody opadowej i jej ponowne wykorzystanie. W Poznaniu ten proces nabrał nowego wymiaru dzięki współpracy miejskich spółek Aquanet i Aquanet Retencja z Zakładem Lasów Poznańskich oraz Lasami Państwowymi. Wspólnie opracowali i zrealizowali pionierski projekt, który zakłada podlewanie lasów wodą z kanalizacji deszczowej.

W pierwszej kolejności podjęto próbę uratowania rezerwatu Żurawiniec. Dzięki zaangażowaniu leśników, naukowców z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, specjalistów oraz lokalnej społeczności, udało się skierować oczyszczoną wodę z kanalizacji deszczowej do rezerwatu. Efekt? Woda wróciła do gleby, drzewa zaczęły się regenerować, a projekt został uznany za sukces.

– Dziś nie mamy wątpliwości, że ta operacja zakończyła się sukcesem – mówi Anna Graczyk, wiceprezeska Aquanetu. – Dlatego już w 2022 roku przyjęliśmy zasady współpracy, by rozwijać ten projekt dalej.

Las jak gąbka

Nowoczesne podejście do zarządzania wodą nie polega dziś jedynie na odprowadzaniu jej jak najszybciej z miasta. Wręcz przeciwnie – zatrzymanie wody i skierowanie jej tam, gdzie jest najbardziej potrzebna, staje się strategicznym celem. Leśne tereny idealnie się do tego nadają – działają jak naturalna gąbka, która chłonie wodę, magazynuje ją i oddaje wtedy, gdy gleba zaczyna wysychać.

– Kierujemy wody opadowe z terenów uszczelnionych na leśne, które naturalnie zatrzymują wilgoć – tłumaczy Hanna Madajczyk, prezeska Aquanet Retencja. – Dzięki temu poprawiamy warunki wegetacji w okresach suszy, podnosimy poziom wód gruntowych, odciążamy system kanalizacji i rowów, a dodatkowo optymalizujemy koszty gospodarowania wodą.

Co dalej? Podlewanie lasów. Przyszłość zaczyna się teraz

Po sukcesie Żurawińca przyszedł czas na kolejne kroki. Pilotażowe inwestycje trwają już na Podolanach i w Lesie Piątkowskim. W tych miejscach wody opadowe zostaną skierowane z konkretnych ulic – odpowiednio z ul. Marciniaka i ul. Umultowskiej – do pobliskich terenów leśnych. Przygotowywany jest przetarg na zaprojektowanie systemów, które zostaną zrealizowane do 2028 roku.

To jednak nie koniec. Właśnie podpisano umowy na opracowanie koncepcji dla kolejnych siedmiu lokalizacji:

• okolice ul. Beskidzkiej
• rejon ul. Żarnowieckiej przy jeziorze Rusałka
• teren Strzeszyna
• obszar Leśnych Skrzatów i Lasu Marcelińskiego
• ul. Gdyńska
• okolice pętli tramwajowej na Miłostowie
• rów Darzynka przy ul. Borówki

W większości to obszary poznańskich lasów komunalnych, ale do projektu włączą się również lokalne nadleśnictwa.

Artykuł Podlewanie lasów – odpowiedź Poznania na kryzys klimatyczny pochodzi z serwisu Miasto 247.