Z najnowszego raportu wynika, że park przez ponad dziewięć lat czekał na zatwierdzenie kluczowego planu ochrony. Dokument, który powinien wyznaczać zasady zabezpieczania przyrody, przez niemal dekadę pozostawał jedynie projektem.

Przeczytaj również: Poznań finansuje kastrację i sterylizację

Dokument, który utknął na lata

Projekt planu ochrony dla Wielkopolski Park Narodowy został przekazany do ministerstwa już w marcu 2015 roku. Według raportu NIK do stycznia 2025 roku dokument nadal nie został ustanowiony.

To oznacza opóźnienie przekraczające dziewięć i pół roku — jedno z najdłuższych w całym kraju. Dłużej na zatwierdzenie planu czekał jedynie Narwiański Park Narodowy.

W praktyce oznacza to, że jeden z najważniejszych obszarów chronionych w regionie przez lata funkcjonował bez aktualnego dokumentu określającego cele, zagrożenia i konkretne działania ochronne.

Natura 2000 tylko na papierze?

Raport NIK nie ogranicza się wyłącznie do Wielkopolski. Kontrolerzy wskazują, że problem ma charakter systemowy i dotyczy całego kraju.

W latach 2019–2024 Polska miała nie zapewnić terminowego wdrażania rozwiązań wymaganych przez unijne przepisy dotyczące sieci Natura 2000. Opóźnienia przy wyznaczaniu specjalnych obszarów ochrony siedlisk sięgały od kilku miesięcy aż do niemal dziesięciu lat.

To szczególnie niebezpieczne w przypadku terenów o wysokiej wartości przyrodniczej. Bez planów ochrony trudno mówić o skutecznej strategii zabezpieczania siedlisk i gatunków zagrożonych wyginięciem.

Ochrona bez konkretnych zasad

Plan ochrony nie jest jedynie formalnością administracyjną. To dokument, który określa, jakie działania powinny być podejmowane, by chronić przyrodę przed degradacją.

Brak takich wytycznych oznacza chaos organizacyjny i utrudnia podejmowanie decyzji dotyczących gospodarki przestrzennej, inwestycji czy ochrony siedlisk.

Według ustaleń NIK pod koniec czerwca 2024 roku dla ponad jednej czwartej wszystkich obszarów Natura 2000 w Polsce nie wyznaczono celów ani środków ochronnych. To skala problemu, która pokazuje, że opóźnienia nie są incydentalne.

Finansowanie zależne od unijnych pieniędzy

Kontrolerzy zwracają również uwagę na niestabilność finansowania systemu ochrony przyrody. Wiele działań uzależnionych było od funduszy europejskich, a po zakończeniu kolejnych perspektyw finansowych tempo prac wyraźnie spadało.

To mechanizm, który powoduje brak ciągłości i utrudnia długofalowe planowanie. Ochrona przyrody wymaga stabilności — zarówno organizacyjnej, jak i finansowej. Tymczasem raport pokazuje, że system często działał reaktywnie, a nie strategicznie.

Miejsce wyjątkowe dla całego regionu

Wielkopolski Park Narodowy to nie tylko teren chroniony. To przestrzeń o ogromnym znaczeniu społecznym, edukacyjnym i krajobrazowym. Każdego roku odwiedzają go tysiące mieszkańców regionu i turystów.

Dla wielu osób jest symbolem tego, jak blisko dużego miasta może istnieć prawdziwie dzika natura. Właśnie dlatego informacje o wieloletnich opóźnieniach budzą tak duże emocje.

NIK domaga się zmian

W swoim raporcie Najwyższa Izba Kontroli skierowała wnioski do Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.

Kontrolerzy oczekują przyspieszenia prac nad brakującymi dokumentami oraz stworzenia stabilnego systemu finansowania ochrony przyrody.

Bo choć natura potrafi przetrwać wiele, nie jest niewyczerpalna. A czas, który mija bez konkretnych działań ochronnych, bardzo trudno później odzyskać.

Artykuł Park bez tarczy ochronnej. NIK alarmuje po latach opóźnień w Wielkopolskim Parku Narodowym pochodzi z serwisu Miasto 247.